domingo, 31 de mayo de 2015

Memoria de vida



O silencio fondo, como a boca dun lobo, quedou alí pechado. Entre as paredes de pedra e memoria da Casa das Campás. Valentín García Bóveda falaba da morte do seu avó, Alexandro Bóveda, un relato arrepiante que convertiu a emoción en respecto e recoñecemento pola heroicidade dun martirio tan inxustificado coma inútil. Pero Valentín García Bóveda ía máis alá ao reinvindicar a figura do seu avó máis aló dos acontecementos que rodearon a súa morte, como o mellor xeito de recoñecer o seu labor a prol de Galicia e de Pontevedra.
Unha memoria de vida á que é preciso voltar para coñecer non o seu labor de escritor, como tantos pensan que foi Alexandro Bóveda, froito evidente dese descoñecemento que aínda hai arredor da súa figura, senón o que fixo dende a súa precoz intelixencia, non só no ámbito do galeguismo, senón dende eidos como a economía, fundamentais á hora da construción dun país. A súa figura, dende unha concepción actual da historia, precisa accións que contribúan a ese coñecemento a fondo, algo que non se resolve só cun Día de Galiza Mártir, senón co impulso de centros de coñecemento para afondar no seu legado.
Cando o pasado martes na cuarta cita das ‘Conversas na UVI’ que xuntou a Valentín García Bóveda con Bernardo Sartier, falouse del, o avogado, que tan atinadamente dirixiu a conversa, centrouse nese xuízo convertido en pantomima que só buscaba infundir o terror na poboación ante o comezo da sublevación militar contra a República. A aquel terror e medo xeneralizado Alexandro Bóveda respostou coa escritura, só unhas horas antes de morrer, dunhas cartas co pulso firme e a plena consciencia do que ía pasar. O deseño da súa lápida, as cartas dos seus fillos no corazón, e o desexo de perdón da súa familia aos que fixeron do odio a única bandeira que izar fronte á cidadanía, foron a súa derradeira equipaxe.
E nese perdón viviu a outra gran heroína deses feitos, a súa víuva Amalia, unha engaiolante muller que, como outras tantas mulleres, converteuse en vítima dese desprezo á vida. Ela quedou con catro fillos, outra criatura no seu ventre, e un pano coas cortizas do piñeiro onde o seu home morreu con ela e os seus cativos como pensamento final. Esas mulleres son as que precisan tamén o achegamento e recoñecemento á súa resistencia e permanente heroicidade, como suliñou o neto e secretario da Fundación Alexandre Bóveda, nun traballo aínda por facer, pero que iniciativas como a propiciada dende o Concello de Pontevedra fai poucas semanas coa exposición ‘Do gris ao violeta’, acadan esa visibilidade tan necesaria.
Vemos, polo tanto, como se van sumando situacións. O traballo que non se coñece, as mulleres viúvas ou abandoadas polos exiliados ou encarcelados e un elemento máis, o estudo do franquismo e das persoas que formaron parte del, non todas iguais, cada unha apegada as súas circunstancias e a uns feitos que serían os que centrasen esa nova achega. Todo un tempo ao que custa voltar a mirada, unha negación da nosa propia existencia como comunidade que non será realmente forte e sana ata que non sexa quen de mirar en fite aos ollos daquel tempo e estude aos seus protagonistas, algo que nos evitaría situacións como a deste ano arredor do Día das Letras Galegas e a figura de Xosé Filgueira Valverde.
A creación dun centro vencellado á memoria, así como unha sorte de espazo coa figura de Alexandro Bóveda, chámese Museo ou como se queira, levaríanos a poder coñecer e dar a coñecer a aquel home que ideara un sistema económico pioneiro para a Galicia da Autonomía, que puxo en marcha a Caixa de Aforros, e tamén un servizo de recadación que sería o antecedente do actual ORAL o Servizo Provincial de Cédulas, fitos nos que estivo acompañado por outro daqueles homes senlleiros nunha Pontevedra bulideira e abraiante en canto á coincidencia de personalidades de diferentes eidos como foi Daniel de la Sota.
Sobre ambos conversadores unha fotografía da que era moi dificil desprender a mirada, quizais un respiro ante o abafo que proviña dese falar arredor da morte. Amalia Álvarez e Alexandro Bóveda. Dous mozos namorados baixo unha das Palmeiras de Pontevedra. Unha imaxe de complicidade, un proxecto de futuro alicerzado nun amor que sobreviviu a esa ignominiosa bala en forma duns fillos que deron netos, e entre eles o noso protagonista do martes, Valentín García Bóveda, alguén empeñado en que a figura do seu avó sexa máis cun ramo de flores murchándose no mes de agosto, sendo quen de ser coñecido e estudado na procura dunha valoración que nos permita a todos completar ese crebacabezas que nos dá tanto medo rematar. Pezas de todas as cores, pezas que encaixan mellor ou peor entre si, pezas que forman parte de todos nós.


Publicado no Diario de Pontevedra 30/05/2015
Fotografía: David Freire

No hay comentarios:

Publicar un comentario en la entrada